شیر فلکه کشویی دنده ای

در شیر کشویی دنده ای (یا گیت ولو دنده ای) از اتصالات رزوه ای برای اتصال به خط لوله استفاده می کند. این نوع اتصال در شیرهای سایز کوچک و در مصارف خانگی یا صنعتی سبک که فشار بالا مطرح نیست رایج است. آنها برای کنترل جریان کاملاً باز یا کاملاً بسته طراحی شده اند. هنگامی که کاملاً باز است، طراحی معمولی شیر فلکه چیزی را در مسیر جریان باقی نمی گذارد، که منجر به اتلاف اصطکاک بسیار کم می شود.

اجزای شیر فلکه کشویی دنده ای

جزء	توضیح
عملگر (Actuator)	کنترل باز و بسته شدن شیر فلکه دنده ای. می‌تواند دستی یا اتوماتیک باشد.
پوشش (Bonnet)	قسمت بالایی شیر که اجزا را در جای خود نگه می‌دارد و از آن‌ها محافظت می‌کند.
رشته‌ی دنده (Screw Thread)	انتقال حرکت از عملگر به ساقه. باید مقاوم در برابر سایش باشد.
ساقه (Stem)	انتقال‌دهنده حرکت عمودی از عملگر به دیسک. به مواد مقاوم نیاز دارد.
دیسک (Disc)	بخش اصلی برای باز و بسته کردن جریان سیال. باید کمترین مقاومت را در برابر جریان ایجاد کند.
بدنه (Body)	ساختار اصلی گیت ولو دنده ای که تمامی اجزا را در بر می‌گیرد. باید در برابر فشار و دما مقاوم باشد.
چرخ دنده (Hand Wheel)	کنترل دستی برای باز و بسته کردن شیر. باید طراحی ارگونومیک داشته باشد.
فک‌های گلابی (Gland Packing)	مهر و موم برای جلوگیری از نشتی سیال از محل اتصال ساقه.
گازکیت (Gasket)	مهر و موم بین اجزای مختلف شیر برای جلوگیری از نشتی.
محل نشیمن (Seat)	جایی که دیسک قرار می‌گیرد و جریان را قطع می‌کند.
بدنه‌کشی (Back Seat)	بخشی که به جلوگیری از نشتی در حالت بسته کمک می‌کند.
چرخ دنده ی یاک (Yoke Sleeve)	محل اتصال عملگر به شیر و انتقال حرکت آن به ساقه.
مهره (Wheel Nut)	نگه‌دارنده چرخ دنده که از لغزش و سایش جلوگیری می‌کند.

برندهای مطرح

شیر کشویی دنده ای کیز ایران KIZ IRAN

• تولید ایران با استاندارد ملی.
• جنس: برنج فورج‌پذیر.
• سایزها: ½ تا 3 اینچ.
• فشار کاری: 16 بار (تا 2 اینچ)، 20 بار (بالاتر از 2 اینچ).
• تحمل دما: تا 200 درجه سانتی‌گراد.

شیر کشویی دنده ای سیم ایتالیا (CIM)

• محصول ایتالیا، در دو مدل سبک (CIM 50) و سنگین (CIM 70 B).
• جنس بدنه: برنج.
• سایزها و فشار کاری: مدل سبک ½ تا 4 اینچ (PN16)، مدل سنگین
• سایزهای بزرگتر (PN20).
• مناسب برای سیستم‌های گرمایشی، تاسیسات ساختمانی و سیالات غیرخورنده.

شی کشویی دنده ای کیتز KITZ

• تولید ژاپن با استاندارد API 600.
• انواع اتصال: دنده‌ای، فلنجی و جوشی.
• جنس: فولاد، استیل (SS304, SS316) و برنج.
• سایزها: 40 تا 900 میلی‌متر.
• نوع دیسک: یک‌تکه (Solid Wedge) و فلکسیبل (Flexible Wedge).

تفاوت گیت ولو دنده‌ای استیل و فولادی

انواع شیر فلکه کشویی رزوه ای براساس نوع رزوه

گیت ولو دنده ای بر اساس نوع دنده و جهت جریان سیال به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

دنده خارجی (Threaded End):

در این نوع شیر، دنده‌ها در قسمت خارجی بدنه قرار می‌گیرند و برای اتصال به خطوط لوله استفاده می‌شوند.

دنده داخلی (Internal Thread):

در این نوع شیر، دنده‌ها در داخل بدنه قرار می‌گیرند و برای اتصال به لوله‌های داخلی استفاده می‌شوند.

همچنین، شیر فلکه های دنده ای بر اساس جهت جریان سیال به دو نوع مستقیم و زاویه‌ای تقسیم می‌شوند:

دنده مستقیم (Straight):

برای جریان مستقیم سیال طراحی شده است.

 دنده زاویه‌ای (Angle):

برای تغییر جهت جریان سیال به کار می‌رود.

جدول مزایا و معایب شیر فلکه کشویی دنده ای

مزایای گیت ولو دنده ای	معایب گیت ولو دنده ای
سادگی نصب و نگهداری	تحمل فشار محدود
اتصالات پیچی به‌راحتی نصب و تعویض می‌شوند و نیازی به ابزارهای اضافی ندارند.	اتصالات پیچی ممکن است برای فشارها و دماهای بالا مناسب نباشند.
کم‌حجم و سبک وزن	حساسیت به خوردگی
این شیرها دنده ای معمولاً کوچکتر و سبک‌تر هستند، که آن‌ها را برای فضاهای تنگ مناسب می‌کند.	پیچ‌ها و اتصالات پیچی به راحتی می‌توانند تحت تأثیر عوامل محیطی قرار گیرند.
اقتصادی بودن	احتمال نشتی
هزینه‌های نصب و خرید شیرهای فلکه کشویی دنده‌ای به دلیل استفاده از قطعات کمتر، کاهش می‌یابد.	اتصالات پیچی ممکن است با گذر زمان سایش یا گسیختگی پیدا کنند که به نشتی منجر می‌شود.
تحمل ارتعاش
این شیرها توانایی خوبی در تحمل ارتعاشات دارند و ریسک گسیختگی را کاهش می‌دهند.

کاربردها و صنایع هدف گیت ولو دنده ای

تأسیسات آب شهری و شبکه‌های آبرسانی:

برای مانیفولدهای انشعاب آب کندودی یا انشعاب ساختمان‌های کوچک مناسب است.

صنایع نفت و گاز و پتروشیمی:

در این صنایع معمولاً از مدل‌های فولادی زنگ‌نزن یا کربن استیل با کلاس فشار ۸۰۰ (حدود ۵۵ بار) استفاده می‌شود تا در برابر فشار بالا و سیالات خورنده دوام بیاورند.

صنایع ساختمان و تهویه مطبوع:

برای انشعاب سیستم گرمایش از کف یا کولرهای آبی، اغلب از شیر کشویی برنجی استفاده می‌شود.

صنایع شیمیایی و مواد غذایی:

در محیط‌های حاوی اسیدهای ضعیف یا محصولات غذایی (شیر، نوشابه‌ها) از شیرهایی که گواهی Food Grade دارند (مثلاً پکینگ PTFE) استفاده می‌کنند.

صنایع آب و فاضلاب:

شیر کشویی برنجی برای ایستگاه‌های پمپاژ آب تا حجم کم (تا دو اینچ) مناسب است.

راهنمای خرید شیر فلکه کشویی دنده ای

برای اینکه مطمئن شوید شیر در پروژه شما درست کار می‌کند، حتماً به نکات زیر دقت کنید:

⚙ مشخصات جریان

⚙ فشار کاری

⚙ دمای سیال

⚙ سایز لوله (DN/NPS)

• شیر کشویی دنده‌ای باید با قطر خارجی لوله مطابقت داشته باشد (مثلاً ½ اینچ تا ۲ اینچ برای برنجی، تا ۴ اینچ برای فولادی).
• اگر سایز لوله بزرگ‌تر از ۲ اینچ است، بهتر است مدل فلنجی یا جوشی را بررسی کنید.

⚙ جنس سیال

• برای آب سرد و گرم، برنج یا چدن کفایت می‌کند.
• اگر سیال خورنده باشد (اسید رقیق، گاز یا آب دریا)، سراغ فولادی زنگ‌نزن 316 یا سایر آلیاژهای مقاوم بروید.

⚙ شرایط محیطی

اگر محیط جایی که شیر نصب می‌شود گرم و خورنده است (مثل فضاهای مرطوب یا مخازن صنعتی)، حتماً شیر را با پوشش‌ ضدخوردگی یا از جنس استنلس استیل انتخاب کنید.

اگر پروژه صادراتی باشد، به گواهی‌های بین‌المللی مثل CE یا WRAS (برای آب آشامیدنی) دقت کنید.

📌 هایپر تجهیزات پایپینگ کیسان انواع گیت ولو رزوه ای از برندهای سام، کیز ایران، کیتز و سیم ایتالیا را با بهترین قیمت تامین می‌کند. برای استغلام قیمت و خرید شیر فلکه دنده ای می‌توانید با کارشناسان ما تماس بگیرید و از مشاوره تخصصی آن‌ها در تامین نیازهای پروژه خود بهره‌مند شوید.

نوع شیر	قیمت (تومان)
قیمت شیر فلکه کشویی دنده ای 1 اینچ سام (برنزی، PN16)	1,000,000
قیمت شیر فلکه کشویی دنده ای 1/25 اینچ سام (برنزی، PN16)	1,350,000
قیمت گیت ولو دنده ای 1/5 اینچ سام (برنزی، PN16)	1,750,000

بروزرسانی: دی 1404

⇐ مشاهده محصولات شیر فلکه کشویی زبانه فلزی

سوالات متداول

چرا باید شیر کشویی دنده‌ای را انتخاب کنم نه شیر فلنجی؟

شیر دنده‌ای برای سایزهای کوچک (½–۲ اینچ) و فشار تا ۱۶ بار مناسب است و نیازی به فلنج‌کاری ندارد. در نتیجه هم در هزینه اولیه صرفه‌جویی می‌شود و هم نصب سریع‌تر می‌شود.

شیر فلکه کشویی رزوه ای کلاس ۸۰۰ با PN16 چه تفاوتی دارد؟

«Class 800» معادل فشار حدود ۵۵ بار است؛ بیشتر در صنایع سنگین نفت و گاز استفاده می‌شود. اما «PN16» معادل فشار ۱۶ بار است و بیشتر در مصارف ساختمانی و آب‌رسانی رایج است. اگر نیاز به تحمل فشار زیاد (بالاتر از ۲۵ بار) دارید، حتماً سراغ کلاس ۸۰۰ بروید.

چگونه می‌توانم از نشتی گیت ولو رزوه ای جلوگیری کنم؟

• استفاده از نوار تفلون یا خمیر رزوه مناسب هنگام نصب.
• مطمئن شدن از تراز بودن شیر و عدم فشار جانبی روی لوله هنگام سفت کردن.
• گریس‌کاری دوره‌ای پکینگ و تست نشتی با فشار کم قبل از راه‌اندازی نهایی.
• تعویض به‌موقع پکینگ و واشرهای داخل شیر در صورت مشاهده نشتی جزئی.

در چه شرایطی بهتر است از گیت ولو دنده ای برنجی استفاده نکنیم؟

• اگر سیال خورنده (مثل اسیدهای قوی یا آب دریا) دارید، باید از شیر فولادی زنگ‌نزن استفاده کنید.
• اگر دمای سیال بالاتر از ۱۴۰–۱۵۰ درجه سانتی‌گراد باشد، شیر برنجی به دلیل نقطه ذوب و تاب برداشتن احتمالی مناسب نیست.